Podcasting in het voortgezet onderwijs gebeurt nauwelijks, maar podcasting in het speciaal onderwijs, dat is pas echt een noviteit. De Buitenhof in Heerlen zag echter kansen voor haar leerlingen en besloot samen met Els het speelveld te verkennen.

Acht leerlingen vormden twee redacties en gingen aan de slag. Ze begonnen met kleine stapjes – intro’s lezen, elkaar vragen stellen en dan doorvragen – maar bleken al gauw in staat tot het voeren van een geanimeerd groepsgesprek en zelfs een telefonisch interview. Acht lessen verder waren er twee podcasts klaar: een over pesten en een over de leeftijdsgrens voor social media-gebruik. We sloten af met een gezamenlijke luistersessie met draadloze koptelefoons en een evaluatie.

Een paar uitspraken van de leerlingen:

• “Ik heb geleerd om vragen te stellen aan mensen die ik niet ken.”
• “Om door te vragen.”
• “Ik vond het hinderlijk om mijn eigen stem terug te horen. Ik ben dat niet gewend.”
• “Ik ontdekte dat ik gewoon durf te praten. Doorvragen en elkaar actief de beurt geven heb ik ook geleerd. Wel fijn dat er geen beeld bij was.”
• ”Ik was presentator omdat de anderen dat wilden, maar ik ben er wel blij mee als ik het zo terug hoor. Ik wil het naar mijn moeder sturen.”

De betrokken docenten en Els zijn trots op het werk dat de leerlingen hebben geleverd. De onderzoeksvraag – Is podcasting geschikt voor het speciaal onderwijs? – beantwoorden zij volmondig met ja.
De meerwaarde zit er volgens de docenten in dat de leerlingen buiten hun comfortzone treden en contact maken met mensen die ze nog niet kennen. Luisteren, vragen stellen en doorvragen zijn vaardigheden die ze in hun verdere leven nodig zullen hebben en die ze op deze manier speels en veilig kunnen oefenen.

Dit podcastingproject is mogelijk gemaakt door het Fonds voor Cultuurparticipatie en werd gerealiseerd namens Stichting De Kopsalon.

De Kopsalon / community art

Met EN OPSTAAN richt De Kopsalon zich op Heerlen: een stad met een stigma, maar ook een stad in transitie. Over een periode van twee jaar gaan we in en met enkele Heerlense wijken bouwen aan het nieuwe verhaal van Heerlen. Een dat recht doet aan de fase waarin de de stad zich nu bevindt, samen te vatten als EN OPSTAAN!

Aanleiding voor dit project vormt de overwegend negatieve berichtgeving over de voormalige mijnstad. Alhoewel problemen niet te ontkennen zijn, is dit dominante beeld van de stad veel te eenzijdig. De Kopsalon wil het kantelen door de onderbelichte zijde van de stad en haar inwoners – de veerkracht – een podium te bieden.

De ware identiteit van een stad komt tot leven in de verhalen van de mensen die er wonen. Die verhalen zijn we – samen met inwoners – aan het verzamelen en delen we met publiek, binnen en buiten Heerlen. We doen dat via een podcast-serie en tijdens gezamenlijke luistersessies. Zo geven we de stad een eigen stem en ruimte voor de ware kenmerken van de Heerlenaar: daadkracht, creativiteit en een sociaal hart.

Hoe we dat precies aanpakken en hoe je mee kan doen, lees je op de website die bij dit project hoort: www.enopstaan.nl

Colofon:
Concept / productie / montage: Els Huver
Productie-assistent: Nicole Nolde
Coaching: Marije Schuurman-Hess
Eindmix: Arno Peeters
Muziek: Boris Schmidt (o.a. tune) + Studio Kikvis + Maciej Sadowski + All Good Folks
Communicatie: Pascalle Savelkoul
Grafisch ontwerp: Anouck van Manen

Een interview is een gesprek waarbij de vragensteller goed luistert en op basis van wat hij hoort vervolgvragen stelt. Het zijn vaardigheden die we dagelijks gebruiken, maar wel geleerd moeten worden. Leerlingen van groep 8 leren het spelenderwijs tijdens de driedelige workshop Audio-interviewen, met naast theorie veel ruimte voor de praktijk. 

– Les 1: leerlingen leren hoe interviewen in zijn werk gaat en oefenen  met elkaar: duur 1,5 uur.
– Les 2: leerlingen interview in duo’s een volwassen gast over een van tevoren afgesproken thema: duur 1 uur.
– Les 3: De door Els Huver gemonteerde audio wordt – middels draadloze koptelefoons – in de klas beluisterd en nabesproken: duur 45 minuten.

De leerlingen van de Heerlense basisscholen De Schakel en De Paulus hebben de workshop al gevolgd. In les 2 gingen ze als duo’s, met een gsm als opname-apparaat, aan de slag. Thema: Opnieuw beginnen. Ze begonnen met het oplezen van het intro – zoals bij een echte podcast – en stelden zichzelf en hun gast voor. De eerste, voorbereide vraag was: “Bent u wel eens opnieuw begonnen?” Welk antwoord er zou komen, wisten ze van tevoren niet. Dus moesten ze goed luisteren en doorvragen op basis van wat hen verteld werd. En dat deden ze: er kwamen o.a. verhalen boven water over verhuizingen, nieuwe banen en periodes van ziekte.

Wat de jonge interviewers ontdekten, was dat vragen stellen mag en goed luisteren tot betere vragen leidt. De workshop gaf ruimte aan hun nieuwsgierigheid in de ander.

Deze interviewworkshop was onderdeel audioverhalenproject EN OPSTAAN en is gerealiseerd namens Stichting De Kopsalon.

• Heel veel dank aan de vertellende deelnemers:
  + mevrouw Bouman, meneer Byrman, mevrouw Severens, meneer Schouteten (bovenste rij)
  + meneer Haagmans, mevrouw Adriaans, mevrouw Bijsmans, meneer Rientjes (onderste rij)

Tijdens de Boekenweek 2024  – van 15 tot 25 maart – staat audiotheater De Kopsalon voor Hoofdzaken in Centre Ceramique, in Maastricht. In de salon zijn vier verhalen te horen die Els Huver verzamelde in opdracht van Bibliotheek Maastricht over het thema van de Boekenweek: Bij ons in de familie. Het leverde vier bijzondere, open, authentieke verhalen op, van Jo, Annemie, Emine en Michele. Deze laatste is een Italiaanse student die tijdelijk in de stad woont. Samen vormen ze een dwarsdoorsnede van Maastricht, met ieder een heel ander verhaal over familie.

Zie voor meer info en openingstijden: https://www.centreceramique.nl/en/zien-en-doen/activiteiten/de-kopsalon-voor-hoofdzaken

Luister hier vast naar het verhaal van Jo:

en naar het verhaal van Emine:

Deze opdracht is mede mogelijk gemaakt door Europe Direct.

De workshop is onderdeel van het project ‘GEWORTELD, een audioboswandeling’. De audioboswandeling is een luisterroute door Odapark, centrum voor hedendaagse kunst in Venray, en het daarnaast gelegen bos. Al lopend hoort het publiek via de koptelefoon verhalen over de bomen die ze passeren én persoonlijke verhalen van mensen uit Venray: verrassende, herkenbare en ontroerende verhalen waaruit blijkt hoeveel mens en boom op elkaar lijken.

Met de op jongeren gerichte workshop brengt maker Els Huver verdieping aan in de ervaring die de wandeling biedt: een nieuw perspectief op bomen en op henzelf.



Inhoud workshop
Vertrekpunt is de 75 minuten durende audioboswandeling die in groepjes wordt afgelegd. Aansluitend tekenen/schilderen de deelnemers in het theehuis van Odapark met kleurpotloden, vetkrijt en verf een boom zoals zij zichzelf zien: met sterke wortels of veel gebogen takken of stevig staand tussen andere bomen. Hiermee reflecteren ze op wat ze tijdens de wandeling hebben gehoord. Maar dit biedt ook een nieuwe blik op hunzelf.

In de psychologie wordt wel gezegd: als je een boom tekent, teken je jezelf. Wanneer de jongeren klaar zijn met het maken van hun kunstwerk analyseren ze de eigen boom a.d.h.v. een aantal kenmerken: de plaats van de boom op het vel papier, de stam, de kruin, takken…etc. Het zegt iets over hoe de maker in de wereld staat.

Tenslotte maken we op de trappen voor het theehuis een foto van de leerlingen met hun tekeningen. Samen vormen ze dan een bos: een eenheid die elkaar versterkt.

Wanneer            van mei tot de herfstvakantie
Tijdvakken        9.30 – 12.00 uur of 12.30 – 15.00 uur
Aantal                max. 20 leerlingen
Leeftijd              12+
Prijs                    € 365,- (inclusief alle materialen)

Wil je meer weten? Neem contact op via de gegevens onderaan de pagina of met Odapark.

Demarcations 2: serie van vier werken. De poppetjes die in  het bos rond Odapark zijn aantroffen, daar geplaatst door een vreemdeling.

Bomenkraamkamer.nl is een idee van De Kopsalon / Els Huver
en mogelijk gemaakt door de Broederschool, Frisse Wind en de Gemeente Heerlen.

We komen bomen tekort en hebben bomen in overvloed: allebei waar. Want er zijn meer bomen nodig om onze lucht te zuiveren, water te filteren en de aarde te koelen, maar meer bomen kweken is niet nodig: in het bos stikt het ervan!

We doelen niet op de reuzen die boven ons uit torenen, maar op de kleintjes waarmee de bosgrond bezaaid is: jonge boompjes waarvan het overgrote deel door gebrek aan licht en ruimte de volwassen leeftijd nooit haalt.

Maar wat als we ze buiten het bos, in het volle licht de kans geven om tot wasdom te komen?
In een bomenkraamkamer!

Omarm dit idee en ga ermee aan de slag: samen met je school, vereniging, wijk, bedrijf of organisatie. Wij vertellen je hier hoe je dat idealiter aanpakt.